SUNDARA KANDA - HANUMAD HRUDAYAM

        హనుమద్ హృదయ నాదం 


న వాల్మీకి వచో భంగః, 

న చ కల్పనా విలాసః।

కాలపటలాంతరాలే యద్ధృశ్యం మయా అనుభూతం, 

తదేవ హనూమద్‌హృదయస్య ధ్వనిరూపేణాత్ర ప్రతిపాద్యతే। 


      1. ఆకాశ మార్గే  మారుతి గమనం 



వికీర్ణఘన నీలేష్ వ్యోమ వ్యాప్త మహాద్యుతిం । 

న ధూమకేతుః సంజ్ఞేయః రామబాణోऽయమారుతిః ॥ ౧ ॥

వ్యోమ మారుతము ద్వీక్ష్య దేవదానవ ఖేచరాః ।

జలచరాః ఖగేశాశ్చ వేగాత్ ప్రాంజలయోऽభవన్ ॥ ౨ ॥

స్వర్ణదీధితిభిర్దీప్తః క్షణమంధీకృతాక్షకః ।

మారుతేర్వక్షఘాతేన వికంపితమహీధరః ॥ ౩ ॥


           2.సురస - సింహిక  - లంకిణి 



వ్యోమవ్యాప్తతమఃకాలం సురసావక్త్రమద్భుతమ్ । 

అణిమ్నా బుద్ధియోగేన జితవాన్ మారుతిః కపిః ॥ ౧ ॥


ఛాయాగ్రహ విచ్ఛేదే చ బుద్ధిరేవాస్య కారణమ్ । 

సింహికాహృదయం భిత్త్వా నిర్విఘ్నోऽభూత్ కపీశ్వరః ॥ ౨ ॥


లంకారక్షావ్రతధరా లంకిణీ బ్రహ్మశాసనా । 

ముష్టిఘాతప్రబోధేన నాశమాహ స్మ లంకాయాః ॥ ౩ ॥



         3.సీతా దర్శనం  అశోక వనం 



ఇతస్తతః పరిభ్రమ్య నానాదేశాన్ విలోక్య చ ।                     

అశోకవనమాసాద్య సీతాశోకవనం మేనే ॥ ౧ ॥


చింతాజ్వాలాపరిక్లిన్నాం శోకాగ్నౌ హవ్యవాహినీమ్ ।             

ధూమావృతశిఖాం దృష్ట్వా జగచ్ఛూన్యం బభౌ తదా ॥ ౨ ॥


త్రిజటా శోకసహ్యా చ సీతాయా అరుణోదయా ।                                      

స్వప్నే రామజయం దృష్ట్వా హ్యాశామాదాత్ తపోవనే ॥ ౩ ॥



                3.సీత దేవి శోకం 


అహో దైవవిపర్యాసో భూమిజాయాః సుదారుణః ।

యం న కశ్చిదకల్పే త నాపి స్వప్నే కదాచన ॥ ౧ ॥

అశోకవనమత్యంతం శోకసింధౌ నిమజ్జితమ్ ।

సీతాత్రిజాటయోః సార్థం దృష్టం సర్వం కపీశ్వ రైః ॥ ౨ ॥

అహో సీతేతి నో వక్తుం శక్నోమ్యద్య కథంచన ।

మమ నేత్రే ప్రమాణం స్తో యే హి తస్యాః వ్యథాం విదుః ॥ ౩ ॥

హృదయం భరమాయాతి గద్గదం జాయతే వచః ।

కిం వదామి జానక్యాస్తు దుఃఖం నేత్రైర్నివేద్యతే ॥ ౪ ॥


            4.హనుమద్- జానకి మాతా సంభాషణ 



నిశ్శబ్ద నిద్ర వశేషే రక్షో గణసమావృతే ।

శోక మూర్తిః సతీ సీతా శుశ్రావ రామరామతి ॥


రామదూతోఽస్మి మాతస్త్వే తదిదం రామముద్రికా ।

మా చింతయ మహాప్రాజ్ఞే రామాగమనమంతికే ॥ ౨ ॥


భూమిజే త్వల్పకాలేన సర్వదుఃఖాని తే నశేత్ ।

రామబాణాగ్నినా దగ్ధం రావణస్య లంకానగరమ్ ॥ ౩ ॥


            5.   హనుమత్ హృదయం 


జానకీసంభాషణేన పూర్ణం హనుమతో హృత్ ।

ఆనందసంకీర్తనకృద్ బభూవ రామచేతసా ॥ ౧ ॥


శోకవనం బభౌ చాశు అశోకవనసంజ్ఞయా ।

సీతాదర్శనసంపత్త్యా రామనామప్రదీపితమ్ ॥ ౨ ॥


జానక్యాః సత్యసాక్ష్యేన లంకానాశో వినిశ్చితః ।

రామబాణప్రతీక్షాయాం కాలోఽపి సముపస్థితః ॥ ౩ ॥


                    6. లంకాదహనం 



అశోకవనభంగశ్చ చాక్షకుమారవధస్తథా ।

లంకాదాహస్తృతీయశ్చ రామశక్తిప్రదర్శనమ్ ॥ ౧ ॥


రావణాయ ప్రదత్తోఽయం చరమో ధర్మసంగ్రహః ।

సీతాం దేహి న చేచ్ఛీఘ్రం కాలద్వారం సముపస్థితమ్ ॥ ౨ ॥


సీతాశోకాగ్నిజ్వాలాభిః లంకా దగ్ధా న పావకైః ।

మారుతేర్వాలమస్పృష్ట్వా జజ్వాల సత్యసౌరభః ॥ ౩ ॥


లంకాదాహం సమాప్యాథ సాగరో వాలమశమయత్ ।

సీతాం ప్రణమ్య వినయాద్రామాయ ప్రతిజగామ సః ॥ ౪ ॥


జ్వలితవాలవహ్నినా ధర్మోఽభూద్దివ్యసౌరభః ।

సీతాదర్శనసంపన్నః రామాయ హృష్టగతిర్యయౌ ॥ ౫ ॥


                7. కిష్కింద ఆగమనం 



ధృత్వా సీతాచూడామణిం కృతార్థో మారుతాత్మజః ।

ఉత్పత్యాకాశముల్లంఘ్య కిష్కింధామభ్యుపాయయౌ ॥ ౧ ॥

సీతాదర్శనసంపన్నః రత్నసాక్ష్యేన నిర్వృతః ।

ఆకాశగమనే హృష్టః రామం ద్రష్టుముపాయయౌ ॥ ౨ ॥

అహో! పశ్యత పశ్యత హనుమంతమ్!

యో నాయాతీత్యశంకితః, స మహాతేజసా సమాయాతి।

మృతప్రాయాశానాం పునః ప్రాణవాయురివ సమాయాతి।

సీతాయాః శుభవార్తాం హృది నిధాయ, రామకార్య సిద్ధిం వహన్నివ సమాయాతి।

పశ్యత పశ్యత హనుమంతమ్!

ఆకాశమేకలంఘనమివ కృత్వా సమాయాతి।

నిరాశాయాః పరాజయం, ఆశాయాః విజయమ్,

ధర్మస్య జయఘోషం చ ఘోషయన్ సమాయాతి।

పశ్యత పశ్యత హనుమంతమ్!

మహాతేజసా విరాజమానః సమాయాతి।

రామ హృదయస్య ఆనందం వహన్ సమాయాతి।

“దృష్టా సీతా” ఇత్యమృతవార్తాం దాతుమేవ సమాయాతి॥

మా విషీద లక్ష్మణ, మమ హనూమాన్ న హర్షవిహ్వలః ।

कर्తవ్యం విస్మరేత్ కదాచన, న విజయోత్థితహర్షేణ ప్రలపేత్ మారుతాత్మజః ॥ ౧ ॥

కృతార్థోఽసౌ మమ హనూమాన్ సీతాదృష్టికృతోత్సవః ।

క్షిప్రమేవ సమాయాస్యతి, మా విషీద ముహుర్ లక్ష్మణ ॥ ౨ ॥

హనూమదాగమనం శ్రుత్వా హర్షాతిరేకనిర్భరః ।

లక్ష్మణో రాఘవం ప్రేమ్ణా పరిష్వజ్య వ్యతిష్ఠత ॥ ౩ ॥

              8. హనుమద్ నివేదన 


దృష్ట్వా ప్రస్రవణగిరౌ రాఘవం లక్ష్మణ సహితం ।

గద్గదం ప్రేమనిర్భిన్నం హనూమానిదమబ్రవీత్ ॥

దృష్టా మయా జనకజా — రామ రామ రామ ।

దృష్టా నేత్రైర్మమానఘ, అశోకవనే శోకమగ్నా భూమిజా ॥

బడబానల సంకాశం దుఃఖమంతర్నిగూహ్య సా ।

త్వామేవ హృదయే సంచింత్య ధైర్యమే కం సమాశ్రితా ॥

రామ రామ రామ ।

దృష్టా తే ప్రియతమా సీతా, దృష్టా తే జనకాత్మజా ।

 ఏషా చూడామణిర్దేవ, త్వదభిజ్ఞానహేతవే ॥

ఇత్యుక్త్వా గద్గదం వాక్యం, బాష్పపూర్ణేక్షణో హరిః । 

రామపాదౌ సమాలంబ్య, నిశ్శబ్దో న్యపతద్భువి ॥


               9. రామచంద్రుని ఆలింగనం 



ఉత్థాప్య మారుతిం రామః పరిషస్వజే దృఢం తదా ।

ప్రేమబాష్పపరిప్లుతాక్షః చూడామణిమవైక్షత ॥


ముహుర్ముహుః పరామృశ్య ముహుర్నేత్రే విమృజ్య చ ।

హృదయే నిధాయ తాం మణిం హా సీతే త్యభ్యభాషత ॥


ఇత్యుక్త్వా కరుణం రామః హనూమద్భుజయోః పతత్ ।

స్నేహభక్తిసమాయోగాత్ గద్గదో నాభ్యభాషత ॥


లక్ష్మణః సుగ్రీవశ్చైవ జాంబవానంగదాదయః ।

బాష్పపూర్ణేక్షణాః సర్వే బభూవుర్మౌనసాక్షిణః ॥


న వాచో న చ నిఃశ్వాసాః న శబ్దో న చ విస్మయః ।

మౌనమేవ మహోదార్యం తత్ర భూత్ సాంత్వనం పరమ్ ॥


                   

10. సర్వం సుందరం 


సుందరం సుందరం సర్వం సుందరం హనుమత్కృతమ్ ।

సీతాహృదయసౌందర్యం హనూమద్భక్తిరద్భుతా ॥ ౧ ॥


శోకోఽపి సుందరస్తత్ర ధైర్యమపి మనోహరమ్ ।

విరహోఽపి తపోరూపో మిలనం పరమం సుఖమ్ ॥ ౨ ॥


సింధోర్లంఘనమత్యంతం హ్యశోకవనసుందరమ్ ।

లంకాదాహోఽపి సుందరః ధర్మదీపప్రకాశకః ॥ ౩ ॥


అంగుళీయకసందేశం చూడామణ్యర్పణం తథా ।

రామశ్రూణి చ సుందరాణ్యన్ హనూమద్గద్గదస్వనః ॥ ౪ ॥


యత్ర వాచో నివర్తంతే బాష్పా ఏవాభిభాషిణః ।

మౌనసాగరమధ్యస్థం తత్ సుందరకథామృతమ్ ॥ ౫ ॥


సర్వం సుందరమేవాత్ర సర్వం ధర్మమయం మహత్ ।

సర్వం ప్రేమమయం దివ్యం తదేవ సుందరాత్మకమ్ ॥ ౬ ॥


           11.శ్రుతి ఫలం 


యః పఠేత్ శృణుయాద్వాపి భక్త్యా సుందర సంగ్రహమ్ ।
తస్య చిత్తే సదా రామః సీతా చ ప్రతితిష్ఠతః ॥ ౧ ॥

శోకో నశ్యతి ధైర్యం చ భక్తిర్భవతి నిశ్చలా ।
హనూమత్స్మరణాదేవ సిద్ధ్యంతి శుభసంకల్పాః ॥ ౨ ॥

ధర్మే మతిర్దృఢా నిత్యం ప్రేమ్ణి హృదయం నిర్మలమ్ ।
సర్వమేవ హి సుందరం పశ్యేత్ రామప్రసాదతః ॥ ౩ ॥

ఇదం సుందరసారాఖ్యं యః పఠేత్ ప్రయతః నరః ।
సీతారామకృపాపాత్రం భూయాద్భక్తిసమన్వితః ॥ ౪ ॥

శ్రీ సీతారామచంద్రార్పణమస్తు ।
శ్రీహనూమతే నమః ॥                

                                  M. Murali Mohan

                  


కామెంట్‌లు లేవు:

కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి