युवजागरणम् (Yuvajāgaraṇam)

 






१.

कृष्णागमनमाकाङ्क्षन् मा तिष्ठ स्वप्नकाननः।

स्वप्नानां रथिनः स्वयं भव त्वं सारथिः सदा॥


కృష్ణాగమనమాకాంక్షన్ మా తిష్ఠ స్వప్నకాననః।

స్వప్నానాం రథినః స్వయం భవ త్వం సారథిః సదా॥


Do not stand waiting, longing for Kṛṣṇa's coming, lost in the forest of dreams — be, yourself, always, the charioteer of your own dream-chariot.



२.

कुमार्गगामिनो युनो जीवितं निष्फलायते।

श्वो दिने संचरन्तीह जीवच्छवसमा इव॥


కుమార్గగామినో యూనో జీవితం నిష్ఫలాయతే।

శ్వో దినే సంచరన్తీహ జీవచ్ఛవసమా ఇవ॥


The life of youth walking a wrong path becomes fruitless — tomorrow, they move about in this world just like living corpses.



३.

राजनीतिचितिज्वालासु शलभा इव मा पत।

मा भवध्वं समित्तुल्या भस्मसाद् भवितुं क्वचित्॥


రాజనీతిచితిజ్వాలాసు శలభా ఇవ మా పత।

మా భవధ్వం సమిత్తుల్యా భస్మసాద్ భవితుం క్వచిత్॥


Do not fall like moths into the flames of the political funeral-pyre; do not ever become like kindling-sticks, only to be reduced to ash.



४.

सागरस्याङ्कमध्ये तु दिग्भ्रान्ता जीविताब्धयः।

अनिर्दिष्टगतीर्नावो मा भवध्वं कदाचन॥


సాగరస్యాంకమధ్యే తు దిగ్భ్రాన్తా జీవితాబ్ధయః।

అనిర్దిష్టగతీర్నావో మా భవధ్వం కదాచన॥


In the very lap of the ocean, do not ever become life-vessels that are direction-confused, boats moving with no destination fixed.



५.

अज्ञातलक्ष्यपान्था वा मा भवध्वं कदाचन।

कर्तव्यं मा विस्मरत विस्मृतिः पातकं महत्॥


అజ్ఞాతలక్ష్యపాన్థా వా మా భవధ్వం కదాచన।

కర్తవ్యం మా విస్మరత విస్మృతిః పాతకం మహత్॥


Nor should you ever become wayfarers unaware of their goal — do not forget your duty; forgetting it is a grave transgression.


                          -  M.Murali Mohan

దాంపత్య సూక్తమ్ [RELATIONSHIP OF HUSBAND & WIFE]

 







దాంపత్య సూక్తమ్

అద్వైత-తత్త్వము (Union of Souls)


दाम्पत्यमद्वैतद्वैत-सम्मेळनमुदीर्यते ।
रागवैराग्यसञ्चितं धर्मैकराशि-जीवनम् ॥ १ ॥


దాంపత్యమద్వైతద్వైత-సమ్మేళనముదీర్యते ।
రాగవైరాగ్యసంచితం ధర్మైకరాశి-జీవనమ్ ॥ ౧ ॥


Dāmpatyam-advaita-dvaita-sammeḷanam-udīryate |
Rāga-vairāgya-sañcitaṁ dharmaika-rāśi-jīvanam || 1 ||


Married life is described as the sacred union of duality into non-duality (two bodies, one soul). Accumulated with worldly love (rāga) and spiritual detachment (vairāgya), it is a life that stands as a fortress of righteousness (dharma).



సంసార-పరాక్రమః (Destiny & Resilience)


भाग्यरेखाविनिर्मितं भावद्वयैकजीवनम् ।
संसारसमराङ्गणं सुखदुःखसहचरम् ॥ २ ॥


భాగ్యరేఖావినిర్మితం భావద్వయైకజీవనం ।
సంసారసమరాంగణం సుఖదుఃఖసహచరమ్ ॥ ౨ ॥


Bhāgyarekhā-vinirmitaṁ bhāvadvayaika-jīvanam |
Saṁsāra-samarāṅgaṇaṁ sukha-duḥkha-sahacaram || 2 ||


Crafted by the lines of destiny, it is one unified life blending two distinct emotions. In the battleground of worldly life (saṁsāra), a couple navigates joy and sorrow side by side with unshakeable partnership.



శాంతి-విజయః (Peace & Victory)


शान्तिरेव महारक्षा सन्तोषः परमं धनम् ।
एतदेव गृहे नित्यं दाम्पत्यस्य जयध्वजम् ॥ ३ ॥


శాంతిరేవ మహారక్షా సంతోషః పరమం ధనమ్ ।
ఏతదేవ గృహే నిత్యం దాంపత్యస్య జయధ్వజమ్ ॥ ౩ ॥


Śāntireva mahārakṣā santoṣaḥ paramaṁ dhanam |
Etadeva gṛhe nityaṁ dāmpatyasya jayadhvajam || 3 ||


Inner peace is the greatest protective wall, and contentment is the ultimate wealth. In a home where these reside, the flag of marital victory flies forever high.




తేజస్సు-ఏకత్వము (Divine Prosperity)

एकचेतस्तया युक्तं धर्मार्थकामसाधकम् ।
तेजस्विनौ गृहे यत्र तत्र श्रीर्नित्यसंसिता ॥ ४ ॥


ఏకచేతస్తయా యుక్తం ధర్మార్థకామసాధకమ్ ।
తేజస్వినౌ గృహే యత్ర తత్ర శ్రీర్నిత్యసంసితా ॥ ౪ ॥


Ekacetastayā yuktaṁ dharmārthakāma-sādhakam |
Tejasvinau gṛhe yatra tatra śrīr-nitya-saṁsitā || 4 ||


United through the shared state of one-minded thinking, fulfilling duty (dharma), wealth (artha), and righteous desire (kāma)—where such radiant souls reside, Goddess Śrī (Lakṣmī) abides there eternally.


గృహతీర్థమ్ (Home as Sacred Ground)


संयुक्तौ दम्पती यत्र गृहं तीर्थमिवोच्यते ।
सूक्तमेतत् पठेद्यस्तु दाम्पत्यं तस्य वर्धते ॥ ५ ॥


సంయుక్తౌ దంపతీ యత్ర గృహం తీర్థమివోచ్యతే ।
సూక్తమేతత్ పఠేద్యస్తు దాంపత్యం తస్య వర్ధతే ॥ ౫ ॥


Saṁyuktau dampatī yatra gṛhaṁ tīrtham-ivocyate |
Sūktam-etat paṭhed-yastu dāmpatyaṁ tasya vardhate || 5 ||


Where the couple stand truly united, that home is verily called a sacred tīrtha (holy pilgrimage-ground). Whoever recites this sūktam — their married life shall grow and flourish.

ఇతి శ్రీ ఎం. మురళీ మోహన్ రచిత దాంపత్య సూక్తం సంపూర్ణమ్।

                                     

ప్రపత్తిః & పరమాత్మ దర్శనమ్








ప్రపత్తిః & పరమాత్మ దర్శనమ్


ప్రకృతేః సకలాకారాన్ పశ్యంతి విషయే రతాః । భక్తాస్తు తేష్వలక్ష్యం తం పరమాత్మానమీక్షతే ॥ ద్వాదశనామరూపేణ విశ్వమేతద్విరాజతే । దివ్యదృష్టిర్వినా లోకే న తద్రూపం ప్రపద్యతే ॥ ౧ ॥


प्रकृतेः सकलाकारान् पश्यन्ति विषये रताः ।

भक्तास्तु तेष्वलक्ष्यं तं परमात्मानामीक्षते ॥

द्वादशनामरूपेण विश्वमेतद्विराजते ।

दिव्यदृष्टिर्विना लोके न तद्रूपं प्रपद्यते ॥ १ ॥


Prakṛteḥ sakālākārān paśyanti viṣaye ratāḥ | Bhaktās tu teṣv alakṣyaṁ taṁ Paramātmānam īkṣate || Dvādaśa-nāma-rūpeṇa viśvam etad virājate | Divya-dṛṣṭir vinā loke na tad-rūpaṁ prapadyate || 1 ||


హరివిలాస సందర్శనమ్

మేఘో వారిధిరింద్రధనుః కాలః పుష్పవనాని చ ।

లోకదృష్ట్యా పృథగ్భాంతి భక్తిదృష్ట్యా హరిర్హి తే ॥

యత్ర యత్ర ప్రకృత్యాః స్యాత్ చమత్కారో మనోహరః ।

తత్ర తత్ర హరిర్దివ్యః స్వనామ్నా సంప్రకాశతే ॥ ౨ ॥


मेघो वारिधिरिन्द्रधनुः कालः पुष्पवनानि च । लोकदृष्ट्या पृथग्भान्ति भक्तिदृष्ट्या हरिर्हि ते ॥ यत्र यत्र प्रकृत्याः स्यात् चमत्कारो मनोहरः । तत्र तत्र हरिर्दिव्यः स्वनाम्ना संप्रकाशते ॥ २ ॥


Megho vāridhir indradhanuḥ kālaḥ puṣpa-vanāni ca | Loka-dṛṣṭyā pṛthag bhānti bhakti-dṛṣṭyā Harir hi te || Yatra yatra prakṛtyāḥ syāt camatkāro manoharaḥ | Tatra tatra Harir divyaḥ sva-nāmnā saṁprakāśate || 2 ||


భక్తిచక్షుః మహత్త్వమ్

నైతత్కావ్యం మనోరమ్యం నైతదల్పప్రశంసనం ।

భక్తేర్దృష్టిప్రబోధార్థం నామ్నామేతద్వినిర్మితం ॥

ప్రకృతౌ పరమం బ్రహ్మ పశ్యేద్యో భక్తిచక్షుషా ।

స ఏవ ధన్యః పురుషో విష్ణుమేవ సదా పశ్యేత్ ॥ ౩ ॥


नैतत्काव्यं मनोरम्यं नैतदल्पप्रशंसनं । भक्तेर्दृष्टिप्रबोधार्थं नाम्नामेतद्विनिर्मितं ॥ प्रकृतौ परमं ब्रह्म पश्येद्यो भक्तिचक्षुषा । स एव धन्यः पुरुषो विष्णुमेव सदा पश्येत् ॥ ३ ॥

 

Naitat kāvyaṁ manoramyaṁ naitad alpa-praśaṁsanaṁ | Bhakter dṛṣṭi-prabodhārthaṁ nāmnām etad vinirmitaṁ || Prakṛtau Paramaṁ Brahma paśyed yo bhakti-cakṣuṣā | Sa eva dhanyaḥ puruṣo Viṣṇum eva sadā paśyet || 3 ||

                                                              -  M.Murali Mohan

MAHA VISHNU NAMA

 




गगनव्याप्तशोभां तां वर्षबिन्दुसमीरिताम् । 

सूर्यरश्मिविकीर्णेन्द्रधनुरित्येव मे मतिः ॥ 

नैतदिन्द्रधनुर्दिव्यं नैषा केवलदीधितिः । 

साक्षादेष महाविष्णुर्विश्वरूपः प्रकाशते ॥ ६ ॥ 


Gagana-vyāpta-śobhāṁ tāṁ varṣa-bindu-samīritām | 

Sūrya-raśmi-vikīrṇendradhanur ityeva me matiḥ || 

Naitad indra-dhanur divyaṁ naiṣā kevala-dīdhitiḥ | 

Sākṣād eṣa Mahāviṣṇur viśvarūpaḥ prakāśate || 


గగనవ్యాప్తశోభాం తాం వర్షబిందుసమీరితామ్ । 

సూర్యరశ్మి వికీర్ణేంద్రధనురిత్యేవ మే మతిః ॥ 

నైతదింద్రధనుర్దివ్యం నైషా కేవలదీధితిః । 

సాక్షాదేష మహావిష్ణుర్విశ్వరూపః ప్రకాశతే ॥ ౬ ॥ 

              -M.Murali Mohan

NARASIMHA NAMA

 




सिंहवत् प्रकृतिर्विजृम्भिता कम्पितं त्रिलोकम् ।

प्रलयागमनमित्येव मन्यते लोकचेतसः ॥
नैष प्रलयसंरम्भो नैष सिंहस्य विक्रमः ।
नररूपासुरध्वंसी लक्ष्मीनृसिंह एव सः ॥


Siṁhavat prakṛtir vijṛmbhitā kampitaṁ trilokam |
Pralayāgamanam ityeva manyate loka-cetasaḥ ||
Naiṣa pralaya-saṁrambho naiṣa siṁhasya vikramaḥ |
Nara-rūpāsura-dhvaṁsī Lakṣmī-Nṛsiṁha eva saḥ ||


సింహవత్ ప్రకృతిర్విజృంభితా కంపితం త్రిలోకం ।
ప్రళయాగమనమిత్యేవ మన్యతే లోకచేతసః ॥
నైష ప్రళయసంరంభో నైష సింహస్య విక్రమః ।
నరరూపాసురధ్వంసీ లక్ష్మీనృసింహ ఏవ సః ॥

                               M.Murali Mohan

DAMODARA NAMA

 




नभोऽन्तरीक्षे स्वयंविराजत्प्रभासमुद्रम् ।
नमो दामोदरं देवं भुवनस्यैकदैवतम् ॥
यशोदाप्रेमपाशेन बद्धं बालं सनातनम् ।
अनन्तमपि तं कृष्णं नमो दामोदरं भजे ॥ ११ ॥


Nabho'ntarīkṣe svayaṁ-virājat-prabhā-samudram |
Namo Dāmodaraṁ devaṁ bhuvanasyaika-daivatam ||
Yaśodā-prema-pāśena baddhaṁ bālaṁ sanātanam |
Anantam api taṁ Kṛṣṇaṁ namo Dāmodaraṁ bhaje || 11 ||


నభోఽంతరీక్షే స్వయంవిరాజత్ప్రభాసముద్రమ్ ।
నమో దామోదరం దేవం భువనస్యైకదైవతమ్ ॥
యశోదాప్రేమపాశేన బద్ధం బాలం సనాతనమ్ ।
అనంతమపి తం కృష్ణం నమో దామోదరం భజే ॥ ౧౧ ॥

                      -M.Murali Mohan

PADMANABHA NAMA

 




विश्वान्तरे शतकोटिपद्मक्षीरसरोवृतम् ।

सौगन्धिकाङ्कुरैर्युक्तमित्यहं विस्मयान्वितः ॥
नैतत्पद्मवनं दिव्यं नैष सौगन्धिकोद्गमः ।
ब्रह्मयोनिर्महन्नाभिः पद्मनाभस्य सा नाभिः ॥ १० ॥


Viśvāntare śata-koṭi-padma-kṣīra-sarovṛtam |
Saugandhikāṅkurair yuktam ity ahaṁ vismayānvitaḥ ||
Naitat padma-vanaṁ divyaṁ naiṣa saugandhikodgamaḥ |
Brahma-yonir mahan-nābhiḥ Padmanābhasya sā nābhiḥ || 10 ||


విశ్వాంతరే శతకోటిపద్మక్షీరసరోవృతమ్ ।
సౌగంధికాంకురైర్యుక్తమిత్యహం విస్మయాన్వితః ॥
నైతత్పద్మవనం దివ్యం నైష సౌగంధికోద్గమః ।
బ్రహ్మయోనిర్మహన్నాభిః పద్మనాభస్య సా నాభిః ॥ ౧౦ ॥

                            - M.Murali Mohan

HRISHIKESA NAMA

 





हृषीकेशतत्त्वम्

योगमायाविलासेन विश्वचेष्टामयी गतिः ।
हृद्यघोष इतीवाभूत् चलितं विश्वमण्डलम् ॥
नैषा मायाविचित्रा वै नैष चञ्चलता जगत् ।
स्वप्रशान्तसुगन्धाभं हृषीकेशस्य तत्पदम् ॥ ९ ॥


Yogamāyā-vilāsena viśva-ceṣṭā-mayī gatiḥ |
Hṛdya-ghoṣa itīvābhūt calitaṁ viśva-maṇḍalam ||
Naiṣā māyā-vicitrā vai naiṣa cañcalatā jagat |
Sva-praśānta-sugandhābhaṁ Hṛṣīkeśasya tat padam ||


యోగమాయావిలాసేన విశ్వచేష్టామయీ గతిః ।
హృద్యఘోష ఇతీవాభూత్ చలితం విశ్వమండలమ్ ॥
నైషా మాయావిచిత్రా వై నైష చంచలతా జగత్ ।
స్వప్రశాంతసుగంధాభం హృషీకేశస్య తత్పదమ్ ॥ ౯ ॥

                              -M.Murali Mohan

SREEDHARA NAMA





श्रीलतामणिकान्तीनां विश्वमोहनदीधितिम् ।
उद्यद्भानुप्रभामित्यहं मन्ये विस्मयान्वितः ॥
नैता मणिप्रभा लोके नैषोद्यद्भानुदीधितिः ।
श्रियाः करस्पर्शजातं श्रीधरस्य महत्तेजः ॥ ८ ॥


Śrī-latā-maṇi-kāntīnāṁ viśva-mohana-dīdhitim |
Udyad-bhānu-prabhām ity ahaṁ manye vismayānvitaḥ ||
Naitā maṇi-prabhā loke naiṣodyad-bhānu-dīdhitiḥ |
Śriyāḥ kara-sparśa-jātaṁ Śrīdharasya mahat tejaḥ || 8 ||


శ్రీలతామణికాంతీనాం విశ్వమోహనదీధితిమ్ ।
ఉద్యద్భానుప్రభామిత్యహం మన్యే విస్మయాన్వితః ॥
నైతా మణిప్రభా లోకే నైషోద్యద్భానుదీధితిః ।
శ్రియాః కరస్పర్శజాతం శ్రీధరస్య మహత్తేజః ॥ ౮ ॥

                        -M.Murali Mohan

TRIVIKRAMA - VAMANA NAMA

 





नभोऽन्तराणि गाढान्धकारच्छायासु मग्नवत् ।
तेजोविस्फोटसम्भूतं सूर्यग्रहमिति भ्रमः ॥
नैतत्सूर्यग्रहं दिव्यं नैष कालस्य विक्रमः ।
त्रिविक्रमस्य द्वाभ्यां पद्भ्यां विश्वमितमशेषतः ॥
तृतीयाय पदायाथ वामनो बलेर्मूर्ध्नि चिन्तयत् ॥ ७ ॥


Nabho'ntarāṇi gāḍhāndhakāra-cchāyāsu magnavat |
Tejo-visphoṭa-sambhūtaṁ sūryagraham iti bhramaḥ ||
Naitat sūryagrahaṁ divyaṁ naiṣa kālasya vikramaḥ |
Trivikramasya dvābhyāṁ padbhyāṁ viśvam itam aśeṣataḥ ||
Tṛtīyāya padāyātha Vāmano Baler mūrdhni cintayat || 7 ||



నభోఽంతరాణి గాఢాంధకారఛాయాసు మగ్నవత్ ।
తేజోవిస్ఫోటసంభూతం సూర్యగ్రహమితి భ్రమః ॥
నైతత్సూర్యగ్రహం దివ్యం నైష కాలస్య విక్రమః ।
త్రివిక్రమస్య ద్వాభ్యాం పద్భ్యాం విశ్వమితమశేషతః ॥
తృతీయాయ పదాయాథ వామనో బలేర్మూర్ధ్ని చింతయత్ ॥ ౭ ॥

                                -   M.Murali Mohan

MADHUSUDHANA NAMA




वसन्तकूजितकोमलस्वासप्रस्वासनिःस्वनः ।
मन्दमारुतसञ्चार इति लोकोऽभिमन्यते ॥
नैष वायोर्मृदुस्पर्शो नैष पुष्पवनध्वनिः ।
विरहार्तगोपिकानां हृदयोच्छ्वासो मधुसूदनः ॥ ३ ॥


Vasanta-kūjita-komala-svāsa-praśvāsa-niḥsvanaḥ |
Manda-māruta-sañcāra iti loko'bhimanyate ||
Naiṣa vāyor mṛdu-sparśo naiṣa puṣpa-vana-dhvaniḥ |
Virahārta-gopikānāṁ hṛdayocchvāso Madhusūdanaḥ ||


వసంతకూజిత కోమల శ్వాసప్రశ్వాస నిఃస్వనః ।
మందమారుత సంచార ఇతి లోకోఽభిమన్యతే ॥
నైష వాయోర్మృదుస్పర్శో నైష పుష్పవనధ్వనిః ।
విరహార్త గోపికానాం హృదయోచ్ఛ్వాసో మధుసూదనః ॥ ౩ ॥

                               -M.Murali Mohan

GOVINDA NAMA

 



कालमेघगभीराणां गर्जितानि मुहुर्मुहुः ।

तडिल्लताप्रभाजालैः सहसा दिग्विभाविताः ॥
नैष मेघस्वनो घोरः नैष विद्युत्प्रदीपनम् ।
गोवर्धनोद्धृतो गोप्ता गोविन्दस्य जयध्वनिः ॥ ४ ॥


Kāla-megha-gabhīrāṇāṁ garjitāni muhur muhuḥ |
Taḍillatā-prabhājālaiḥ sahasā dig-vibhāvitāḥ ||
Naiṣa megha-svano ghoraḥ naiṣa vidyut-pradīpanam |
Govardhanoddhṛto goptā Govindasya jaya-dhvaniḥ ||


కాలమేఘగభీరాణాం గర్జితాని ముహుర్ముహుః ।
తడిల్లతా ప్రభాజాలైః సహసా దిగ్విభావితాః ॥
నైష మేఘస్వనో ఘోరః నైష విద్యుత్ప్రదీపనం ।
గోవర్ధనోద్ధృతో గోప్తా గోవిందస్య జయధ్వనిః ॥ ౪ ॥

                           M.Murali Mohan

MADHAVA NAMA




 नववसन्तशोभाभिः परिमलैर्मधुरैर्युतम् ।

मयूरनृत्यसंरम्भमिति लोकोऽभिमन्यते ॥
नैष पुष्पोत्सवो रम्यो नैष केकिकलस्वनः ।
माधवनामसंस्मृत्या पुलकितेयं महीतलम् ॥ ५ ॥


Nava-vasanta-śobhābhiḥ parimalair madhurair yutam |
Mayūra-nṛtya-saṁrambham iti loko'bhimanyate ||
Naiṣa puṣpotsavo ramyo naiṣa keki-kala-svanaḥ |
Mādhava-nāma-saṁsmṛtyā pulakitēyaṁ mahītalam ||


నవవసంతశోభాభిః పరిమలైర్మధురైర్యుతమ్ ।
మయూరనృత్యసంరంభమితి లోకోఽభిమన్యతే ॥
నైష పుష్పోత్సవో రమ్యో నైష కేకికలస్వనః ।
మాధవనామసంస్మృత్యా పులకితేయం మహీతలమ్ ॥ ౫ ॥

                                     M.Murali Mohan